Gepost door: athahualpa | februari 22, 2016

Een reis langs Praag – Bratislava – Boedapest – Wenen

Zomer 1914

Het was niet toevallig dat ik dit jaar koos voor een reis naar Midden Europa. Hier brak 100 jaar geleden de Eerste Grote Wereldbrand uit. Wat wist ik nu helemaal van de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie? Van Geert Mak had ik begrepen dat wanneer je iets over de geschiedenis van Europa wilt weten, je op zijn minst een bezoek aan deze steden moest brengen. Toch zou dit geen studiereis worden, studeren doe ik al het hele jaar, dus mag ik mijn hoofd ook wel eens leeg maken. Ik zou alles over mij heen laten komen, de sfeer proeven, indrukken opdoen, mij laten verrassen wanneer dat enigszins mogelijk was. Vooraf had ik mij wel voorgenomen om mij eerst goed in te lezen, drie stedengidsen gekocht, maar daar is niets van terechtgekomen. Niet dat ik geen baat heb gehad van de reisgidsen, maar dan meer ad hoc, wanneer ik ergens stond en er iets meer over wilde weten.

IMG_1870.JPG

Dresden

Onderweg nog eerst een bezoek aan Dresden. Ik was daar al zes geleden geweest en de Frauenkirche aldaar heeft vele jaren het bureaublad van mijn computer gesierd. Het historische centrum van de stad wordt steeds verder volgebouwd. Uiteindelijk worden waarschijnlijk alle gaten opgevuld. Dat gebeurt met bouwwerken die op zich wel passen in de stad, maar die toch iets steriels hebben. In die gebouwen komen kantoren, bedrijven en hotels, dit allemaal in een prijsklasse, zodanig dat ik vrees dat dit de levendigheid van de binnenstad verder gaat aantasten. Natuurlijk blijft er in de binnenstad veel moois te zien, maar voor een dynamische stad is het belangrijk dat het grote geld niet alles gaat overheersen.

IMG_1874

Het binnenplein van het Kleine Residenzschloss in Dresden heeft een zelfde soort overkapping als de binnenplaats van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.

Praag

Praag is een onwaarschijnlijk mooie stad. Er zijn straten in deze stad waarin elke gevel een juweel op zich is. Daarom noemen veel mensen Praag één groot openlucht museum. Ik ben het daar toch niet mee eens. In een openlucht museum ziet men niet de integratie van verschillende bouwstijlen die men hier nu juist wel ziet. De Moldau splitst de stad op in twee delen, aan de linkeroever is de burchtwijk en de Malá Strana (kleine wijk), aan de rechteroever de Jodenwijk, de Staré Město (oude wijk) en de Nové Město (nieuwe wijk). In de Jodenwijk wilde ik op zoek naar de plaats waar Rabbi Löw heeft geleefd. Ik heb slechts de oude Joodse begraafplaats gezien waar hij ligt begraven. Ik had mij moeten begeven naar de Staronova Synagoge. Ik ben er waarschijnlijk wel langs gelopen toen ik in de buurt van de Pariziska ronddwaalde. De Pariziska is de Praagse PC Hooftstraat. Maar de Rabbi heb ik dus niet gezien, net zo min als zijn creatie, de Golem.

Ik had het over de Moldau (Vltava), de rivier die zijn naam heeft gegeven aan het muziekstuk van Smetana. Deze rivier kan vreselijk te keer gaan zoals in 2002 toen er een vreselijke overstroming was (in heel Midden-Europa trouwens). Maar in rustiger tijden, zoals nu tijdens deze vakantie, zie je er eigenlijk alleen maar rondvaartboten ronddobberen. Rondvaartboten met weinig diepgang. Verheven boven de Moldau staat in het Letna Park een grote metronoom. Alleen …, hij doet het niet meer. Op de plaats waar van 1955 tot 1963 een waanzinnig groot beeld van Stalin stond, is in het begin van de jaren negentig deze metronoom neergezet. Ik herinner mij deze metronoom nog uit een aflevering van de Italiaanse misdaadserie La Piovra die zich in Praag afspeelde vlak na de omwenteling.

IMG_1959

Pariziska, machtige gevels in een zeer schaduwrijke straat.

Over de mensen in Praag kan ik niet veel zeggen. De uitzondering vormen degenen die zich toeleggen op het wisselen van valuta in obscure wisselkantoortjes. Enkele reisgenoten hebben tot soms wel 30 procent commissie betaald. Ik heb mij niet laten bedotten deze vakantie, hoewel de aanschaf van de CD met zigeunermuziek van het orkestje dat in de Poesta de maaltijd opvrolijkte wel dicht in de buurt komt. Half zo mooi zo als het klonk tijdens de maaltijd, maar vooral heel erg kort (28 minuten). Dat kon vroeger al op één kant van een elpee (nou ja, met heel veel moeite dan). De meeste mensen die ik in Praag heb gezien waren toeristen. Volgens onze gids waren de echte inwoners van de stad met vakantie. Ik heb lang niet alles gezien wat ik had willen zien, maar Praag is relatief dichtbij dus wat hindert mij om nog eens te gaan.

Het merkwaardige waarschuwingsbord van de volgende foto trof ik aan in de burchtwijk van Praag bij het gebouw van de senaat. Ik vroeg aan de gids waarom Tsjechië niet tot de Eurolanden behoorde en het armere Slowakije wel. Hij vertelde mij dat het juist het gebrek aan economische ontwikkeling in Slowakije was die toetreding tot de Euro mogelijk maakte. Landen met een grote, enigszins zelfstandig functionerende bedrijvigheid, zijn vaak minder bereid om hun economische wetgeving aan te passen aan de Europese regelgeving ter zake. Niet dat het er in de toekomst niet van zal komen, maar men neemt er graag ruim de tijd voor.

IMG_2025

Hé, wat vervelend nou dat ik hier niet naar binnen mag met mijn blaffer.

IMG_1960

Het oude stadsmarktplein met de Tynkerk en het monument van Jan Hus.

IMG_1956

Schitterend Jugendstilgebouw aan de Pariziska.

Vanwege de lengte van dit verslag moet ik Bratislava maar overslaan. Toch een verrassend mooie stad.

Boedapest

Boedapest is minder mooi dan Praag, maar ik vond de stad op de een of andere manier eigenlijk wel boeiender. Praag overdondert je, zeker met de bouwkunst, maar in Boedapest is er meer sfeer. De stad is chaotischer en vuiler (hoewel minder vuil dan Amsterdam), maar er is ook hier veel moois te zien. Praag is stijver en noordelijker dan Boedapest. In Boedapest waan je je toch meer in een zuidelijke stad waar alles op straat gebeurt. Natuurlijk was ik er in de zomer en dan is het er een stuk warmer dan in Tsjechië. In de winter kan het er daarentegen berenkoud zijn. Ik heb ook meer Hongaren gesproken dan Tsjechen. Hun taal is voor ons moeilijk om te leren maar gelukkig spreken zij ook wel Duits en Engels.

Als ik onze Hongaarse gids moet geloven dan gaat praktisch niets goed in Hongarije. Zij vertelde over de premier (Orban) die steeds eigenaardiger trekjes begint te vertonen. Ik lees dat ook hier in de krant, en het lijkt er op dat het met het hooghouden van democratische waarden in Hongarije slecht gesteld is. Dus er is wel reden tot grote zorg. Maar wat mij toch een beetje tegenstond was de badinerende toon waarmee ze sprak als zij het had over de prestaties van de Hongaren nu, en in het verleden. Niet alleen de huidige premier deugde niet, neen eigenlijk deugde geen van de leiders die Hongarije ooit had gehad. Hongaren zijn in het verleden wel 30 maal betrokken geweest in militaire conflicten, en alle 30 keer hebben zij verloren. Op het Heldenplein staan reusachtige standbeelden van de stichters van het oude Hongaarse rijk tot aan de partizanenstrijders. Maar in werkelijkheid stelde het volgens haar allemaal niet veel voor. Eerst was er de onderwerping aan de Turken, daarna die aan de Oostenrijkers. Na de Eerste Wereldoorlog verloor Hongarije grote gebiedsdelen. Daarom sloot Hongarije een pact met de Nazi’s om zo weer de verloren gebieden terug te krijgen. Hongarije stond, zoals men dat wel eens zegt, altijd aan de verkeerde kant van de geschiedenis. Politiek klopt het allemaal niet zo erg, maar er is meer dan dat. Daar had ik wel wat meer over willen horen.

IMG_2175

De statige Erzsébet Körut

IMG_2178

Het schitterende Budapest-Weststation van Eiffel

IMG_2193

Vajdahunyad Castle

IMG_2113

Parlementsgebouw

IMG_2168 Holocaust Memorial

Wenen

Hoewel Boedapest en Wenen deel uitmaakten van dezelfde dubbelmonarchie lijken Wenen en Boedapest qua sfeer toch niet erg op elkaar. Zeker, in de bouwkunst zijn er wel veel overeenkomsten, maar in Boedapest lijkt alles veel dynamischer. Wenen is een keurig verzorgde stad. Velen zullen dat misschien een beetje truttig vinden. Ikzelf had in Wenen steeds het idee dat je geen peuken op straat mocht gooien en niet over het gras mocht lopen. Volgens onze gidsen is Wenen in veel opzichten het grootste dorp ter wereld. De stad kent natuurlijk een overmaat aan barokke bouwkunst. Persoonlijk vind ik de Jugendstil veel mooier. Vooral in de buurt van de Naschmarkt staan er vele mooie voorbeelden van.

IMG_2399

IMG_2410

Ik kan eerlijk gezegd niet meer aanraden naar Schönbrunn te gaan. Natuurlijk is daar veel te zien, en voor een aanschouwelijke les in de geschiedenis van de Europese vorstenhuizen kan ik niet snel een betere plaats bedenken. Maar je wordt daar als bezoeker op welhaast industriële wijze ‘verwerkt’. Om zo laat mag je erin, zoveel minuten later moet je in de volgende zaal zijn, en met een oortje in met het commentaar van de gids sta je na pakweg 40 minuten weer buiten. Ga je te langzaam dan zal de stem van de gids van de volgende groep bezoekers gaan interfereren met de stem van jouw eigen gids en hoor je niets meer. Combineer dat alles met een langzaam schuifelende mensenmenigte in een warme muffe omgeving. Fotograferen (met flitslicht) mag niet in verband met mogelijke fotochemische aantasting van de kostbaarheden aldaar aanwezig. Ik vermoed echter dat de penetrante zweetdampen veel meer chemische reacties veroorzaken die schade kunnen aanrichten.

In Wenen zijn Strauss en Mozart nooit ver weg. In de Hofburg een concert bijgewoond. De zaal was geheel gevuld. Het programma was gevuld met werk dat mij in Nederland niet snel een concertzaal zal binnenlokken. Maar daar was het mij niet om te doen. Het ging mij om de ambiance en de sfeer. De uitvoering was voortreffelijk en de vocale solisten lieten het beste van hun kunnen zien. Ik maak geen foto’s van uitvoerende artiesten, vandaar alleen foto’s uit de zaal voor aanvang, en een foto van het orkest na afloop.

IMG_2330

Het was een fantastische reis, leuk gezelschap, prima reisleider, en redelijk mooi weer. Na al deze indrukken is het nu tijd voor reflectie en nadere studie. Dit verslagje heeft mij daarbij al geholpen.

Tinkunanchiskama

 

Athahualpa

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: