Gepost door: athahualpa | maart 29, 2008

Een treurig verhaal

Geachte lezers, 

Het heeft even geduurd maar het is tijd dat ik mijn familie aan u voorstel. Mijn vader was Huayna Capac (1464-1527). Je zou hem de Alexander de Grote van het Incarijk kunnen noemen, in de zin dat hij de grootste uitbreidingen van het rijk bewerkstelligde. Hij was het ook die op het idee was gekomen om naast de hoofdstad Cuzco, in Quito (Ecuador), een soort tweede residentie te stichten. Mijn moeder ken ik niet. Coya Cusirimay is in ieder geval niet mijn moeder. Coya en Huayna hebben namelijk geen zonen gekregen. Ik heb talloze broers, maar die horen bij de gelegenheidsvrouwen van mijn vader. Daarmee is het hoge woord eruit, want hetzelfde geldt dus ook voor mij.

huyanacapac.jpg  

Dit losbandige gedrag, dat binnen de elite in het rijk niet ongewoon was, heeft werkelijk rampzalige gevolgen gehad voor de verhoudingen in de familie. Maar niet alleen daar. Wanneer de familieband zo wordt verwaarloosd moet men niet vreemd opkijken dat ieder van de zonen op een of andere dag wel op het idee komt dat de zware taak van het leiderschap op zijn schouders behoort te rusten. Natuurlijk was niet iedereen in staat die ambitie waar te maken, maar de omstandigheden vormden een uitstekende voedingsbodem voor de ergste broedertwisten. Ik heb wel respect voor mijn vader, maar hij had ernstige tekortkomingen. Hij wist dan misschien wel hoe men een rijk moet uitbreiden, maar van consolidatie had hij niet veel begrepen. 

Consolideren betekent, vooral in een rijk waar de macht op een absolute manier wordt uitgeoefend, dat men de opvolging een beetje behoorlijk regelt. Ook in het oude rijk van ons lag het voor de hand dat de oudste zoon van de Inca, na diens verscheiden, de troon zou bestijgen. Daar moeten de andere broers zich dan gewoon bij neerleggen.  Mijn oudste broer was  Ninan Cuyochi, een goede, trouwe, en dappere man. Hij vocht al jaren aan de zijde van mijn vader bij de grote veroveringstochten. Het was dus niet verwonderlijk dat hij de meeste tijd niet in Cuzco was. Dat gaf een andere broer, Huáscar, de mogelijkheid om in de hoofdstad allerlei complotten te smeden. De medeplichtigen in deze onfrisse praktijken waren de rijke lieden van de stad, de profiteurs en de lafaards, die het slagveld met goud schenkingen konden ontlopen. Op een kwade dag, na een zware veldslag, werden mijn vader en Ninan Cuyochi ernstig ziek. Ze hadden de pokken opgelopen, waarvan in die tijd, in onze contreien, geen genezing mogelijk was.  

Huayna en Ninan stierven in 1527. Omdat nu de oudste zoon ook dood was ontstond er een crisis in het rijk. Ik verwijt mijn vader eigenlijk dat hij te weinig aandacht had voor wat zijn andere zoons aan het uitspoken waren. Zelf voelde ik mij het meest verbonden met het militaire leven, en het is ook in het milieu der strijdkrachten waar ik mijn machtsbasis ontwikkelde. Dat deed ik samen met mijn andere broer Tupac Huallpa. Maar Huáscar greep in Cuzco de macht en liet mij arresteren. Tupac wist te ontkomen en bereidde met de hulp van enkele generaals ook mijn latere ontsnapping voor. De jongere broers Manco Inca Yupanqui  en Pawllu Inca speelden in deze machtstrijd nog geen rol. Huáscar was nu de facto de machtige Incakoning, maar hij was niet geliefd buiten de “society kringen” in downtown Cuzco. 

Vooral in het leger groeide de onvrede, maar er was nog een ander probleem. Hoewel mijn vader het Incarijk had uitgebreid tot aan het zuiden van het huidige Colombia, waren er veel schermutselingen aan de noordgrenzen van het rijk. Het spreekt voor zich dat de militaire inspanningen in eerste instantie daarop waren gericht, en niet op een strijd met de troepen van de weinig geliefde Incavorst.  Toen de opstandelingen in het noorden verjaagd waren wisten Tupac en enkele getrouwen een manier te vinden om mij uit de gevangenis te bevrijden. Ik had al gezegd dat mijn contacten met de strijdkrachten beter waren dan die van mijn broer Huáscar. Daarom zou bij een echte burgeroorlog tussen de aanhang van mijn broer en die van mij de overwinning mij niet kunnen ontgaan. Ik dacht dat ik dit Huáscar voldoende aannemelijk kon maken, en ik had de hoop dat het verder helemaal niet tot een confrontatie hoefde te komen.

huascar.jpg 

Huáscar

Omdat ik na mijn ontsnapping uit de gevangenis naar Quito was gegaan, en Huáscar in Cuzco zat, wilde ik een boodschapper uitsturen naar Cuzco met een vredesplan. Dat plan kwam er in feite op neer  dat wij het rijk zouden opsplitsen, dat hij in Cuzco kon blijven, en dat ik de macht in het noorden zou gaan uitoefenen. Het feit dat hij mij gevangen had gezet zou ik hem niet nadragen. Maar mijn broer Huáscar is zó voorspelbaar. Ik wist dat hij het plan ogenblikkelijk naar de prullenmand zou verwijzen. Maar ik moest het leger en de bevolking er van overtuigen dat ik een onnodige oorlog tegen elke prijs wilde vermijden. De boodschapper is vertrokken naar Cuzco maar hij is daar nooit aangekomen. Wat er met hem is gebeurd weet ik niet, of hij in een hinderlaag is gelopen, het blijft onduidelijk. Hoe het ook zij, ik kon nu niet langer meer wachten. Uit betrouwbare bron had ik vernomen dat een grote troepenmacht van mij dreigde over te lopen wanneer ik langer zou dralen. De strijd nam een aanvang en binnen niet al te lange tijd waren de rollen omgekeerd. Ik heb Huáscar gevangen gezet*,  en  besteeg vervolgens de Incatroon. Maar in Cuzco wilde ik niet blijven. Ik vertrouwde de machtselite daar niet. Daarom trok ik weer terug naar Quito. Ik had, al met al, grote plannen voor het Incarijk. Maar de Spanjaarden bleken daar andere gedachten over te hebben. Mede door de stomme perikelen in mijn familie, is een groot rijk tenondergegaan. Inderdaad, een treurig verhaal.

Tinkunanchiskama   

Inca Athahualpa 

 ·         Nog altijd wordt mij gevraagd of ik Huáscar heb gedood, of laten doden? Laat ik in dit verband het volgende zeggen: Aan het eind van de Godfather deel I, staat Michael Corleone zijn vrouw Kay toe om één vraag te stellen die betrekking heeft op zijn werk. Kay vraagt aan haar man of hij betrokken is bij de dood van haar zwager Carlo (de echtgenoot van Connie Corleone). Michael antwoordt met een ijskoude blik dat dit niet het geval is. Kay lijkt gerustgesteld, maar op dat moment verschijnen er een paar luitenanten van de Godfather  in de werkkamer. De deur van de werkkamer wordt vervolgens gesloten, haast in het gezicht van Kay. De tijd van openheid is voorbij, het gewone werk moet verder. Waarom deze episode in herinnering gebracht?  Omdat ik niet wil dat een dergelijke episode zich zou  herhalen. Wanneer u het werkelijke antwoord niet kan verdragen, overweeg dan nog eens goed of u de vraag wel wilt stellen.

  

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: