Athahualpa’s Weblog

Peru (officieel: República del Perú), is een republiek in Zuid-Amerika. De totale oppervlakte van Peru is 1.285.216 km2, inclusief 4997 km2 van het Peruaanse deel van het Titicacameer en exclusief 95 km2 van de eilanden in de Grote Oceaan. Peru komt wat grootte betreft in Zuid-Amerika op de derde plaats, achter Brazilië en Argentinië. Het land is ongeveer 35 keer zo groot als Nederland. Peru ligt langs de kust van de Stille Oceaan (2400 km lange kustlijn) en wordt begrensd door Colombia (1496 km) en Ecuador (1420 km) in het noorden, Brazilië (1560 km) in het oosten en door Bolivia (900 km) en Chili (160 km) in het zuiden.Van west naar oost kunnen drie gebieden worden onderscheiden: de Costa, de Sierra en de Selva.

De Costa omvat het voornamelijk woestijnachtige gebied langs de steile kust tussen de Grote Oceaan en de westelijke berghellingen van de Andes (ca. 11% van de totale oppervlakte van Peru). Deze 2400 kilometer lange kuststrook is een van de droogste gebieden op aarde; in sommige gebieden regent het maar een keer per twee jaar. Samen met de Atacama-woestijn in Chili vormt het een van de grootste woestijngebieden ter wereld.
De kustvlakte is alleen in het noorden (zandwoestijn van Sechura) tot 160 kilometer breed; zuidwaarts varieert de breedte van 30 tot 100 km. Het landschap bestaat deels uit vlakten en zandduinen, deels uit heuvelland dat langzaam overloopt in het Andesgebergte.

De Sierra omvat het Andesgebied, bestaande uit twee grote van noord naar zuide lopende ketens, de Cordillera Occidental en de Cordillera Oriental. Het gebergte beslaat ongeveer een derde van het land en de breedte varieert van 240 tot 400 kilometer.
In het noorden van het land liggen deze ketens dicht bij elkaar, maar in Zuid-Peru is deze afstand groot en hier ligt de Altiplano, een grote hoogvlakte die terrasgewijs afloopt naar het Titicacameer en een gemiddelde hoogte heeft van zo‘n 4000 meter. De hoogvlakte loopt door tot Zuid-Bolivia en ten westen van het meer loopt de Cordillera Marítima af naar de kust, met hoge vulkanen zoals de Misti (5822 meter) bij Arequipa.
De Cordillera Occidental is een vrijwel aaneengesloten keten. Het hoogste gedeelte bereikt deze keten in de Cordillera Blanca, een ononderbroken en sterk vergletsjerde keten met 29 bergen boven de 6000 meter, waarvan de Huascarán Sur met 6768 meter de hoogste berg van Peru is. In de Cordillera Blanca ligt ook de tweede berg van Peru, de 6655 meter hoge Huascarán Norte. De Cordillera Oriental wordt onderbroken door een aantal grote dwarsdalen, die quebrada’s genoemd worden.
Dat de Andes ooit op zeeniveau heeft gelegen wordt bewezen door de vondst van fossielen en schelpen op 5000 meter hoogte.Door het op elkaar botsen van de continentale platen is de Andes ontstaan, en dit proces is nog steeds gaande. Hierdoor is er nog veel vulkanische activiteit waar te nemen en komen er nog regelmatig aardbevingen voor. Actief vulkanisme komt alleen nog in de omgeving van Arequipa en verder zuidwaarts voor. In het noorden en midden van de Peruaanse Andes zijn alle vulkanen gedoofd.
Ten noordwesten van Arequipa ligt de Cañón del Colca, met een diepte van 3182 meter, een van de diepste ravijnen ter wereld.

De Selva omvat het gebied ten oosten van het Andesgebergte, en kan worden onderverdeeld in de Selva Alta (Hoge Selva) of Montaña, de oostelijke zeer sterk versneden Andeshellingen, zodat een landschap van scherpe bergkammen tussen diepe dalen ontstaan is, en de Selva Baja (Lage Selva), de Amazonelaagvlakte. Dit tropische laagland beslaat meer dan de helft van het Peruaanse grondgebied.
De ligging van Peru aan de rand van een tektonisch actief gebied is de oorzaak van het optreden van vulkanische verschijnselen en aardbevingen. In Zuid-Peru zijn nog enkele vulkanen actief, o.a. El Misti (5835 m). De zwaarste aardbeving sinds eeuwen heeft zich op 31 mei 1970 voorgedaan in Midden-Peru, waarbij grote verwoestingen werden aangericht in het dal van de Río Santa (Huaylasvallei) en de steden Huaráz en Yungay van de aardbodem werden weggevaagd. In Peru ontstaat de machtige Amazone-rivier, hoewel over de precieze oorsprong nog altijd getwist wordt. Gemeten vanaf Peru tot aan de monding is de lengte van de Amazone ca. 6400 kilometer. Het stroomgebied strekt zich uit over een oppervlakte van zes miljoen vierkante kilometer. Door het tropische laagland van Peru (selva) meanderen meer dan vijfhonderd rivieren die allemaal uitkomen in de Amazone-rivier.
Belangrijk zijn de grote brontakken van de Amazone, die hoog tussen de Andesketens ontstaan, de Río Marañón, Río Huallaga en Río Ucayali met Río Apurímac en Río Urubamba. In Zuid-Peru ontspringt op de oosthelling van de Cordillera Oriental de Madre de Dios, die oostwaarts via de Madeira naar de Amazone stroomt. De rivieren aan de westkust zijn, uitgezonderd de Río Santa, van weinig belang, doordat ze slechts een deel van het jaar water bevatten.

De zuidwaarts stromende Río Ramis is de belangrijkste bronrivier van het Titicaca-meer, op 3812 m hoogte het hoogstgelegen bevaarbare meer ter wereld, waarvan 4996 km2 (totaal 8300 km2) tot Peru behoort. Het water van het meer komt verder uit vele riviertjes die regen- en smeltwater uit de Andes aanvoeren. Dwars door het meer loopt de grens met Bolivia.

Rivieren in Peru

Naam            Km      Mi       Stroomt uit in

1.	Ucayali	1,771	1100	Amazon
2.	Marañón	1,414	879	Amazon
3.	Putumayo	1,380	858	Amazon
4.	Yavarí	1,184	736	Amazon
5.	Huallaga	1,138	707	Marañón
6.	Urubamba	862	536	Ucayali
7.	Mantaro	724	450	Apurímac
8.	Amazon	713	443	Atlantic Ocean

(de lengte betreft natuurlijk de lengte binnen de landsgrenzen van Peru)

Alfabetische lijst

• Acre River
• Aguarico River
• Amazon River
• Apurímac River
• Camaná River
• Caplina River
• Cañete River
• Chamán River
• Chancay River (Lambayeque)
• Chancay River (Huaral)
• Chao River
• Casma River
• Cenepa River
• Chambira River
• Chillón River
• Chinchipe River
• Chira River
• Colca River
• Comaina River
• Cunas River
• Desaguadero River
• Ene River
• Heath River
• Huallaga River
• Huancabamba River
• Huarmey River
• Javary River
• Jurua River
• Ica River
• Ilo River
• Jequetepeque River
• Madre de Dios River
• Mala River
• Mantaro River
• Manú River
• Marañón River
• Mayo River
• Moche River
• Moquegua River
• Motupe River
• Napo River
• Nieva River
• Osmore River
• Palcazu River
• Perené River
• Pisco River
• Piura River
• Pozuzo River
• Putumayo River
• Purus River
• Quebrada Magunchal
• Quebrada Seca
• Quilca River
• Rímac River
• Pachitea River
• Perené River
• San Antonio River
• Santa River
• Tambo River
• Tambopata River
• Tigre River
• Tumbes River
• Ucayali River
• Urubamba River
• Utcubamba River
• Virú River
• Yavarí River
• Zarumilla River

Met dank aan Wikipedia natuurlijk.

Lima

Lima is de hoofdstad van Peru en met meer dan vier miljoen inwoners (2006) ook de grootste stad van het land. De stad, specifieker benoemd als Lima Metropolitana en door de Spanjaarden gesticht als Ciudad de los Reyes, is tevens hoofdstad van de provincie Lima. Samen met het naburige Callao is het de grootste stedelijke agglomeratie van het land met ongeveer acht miljoen inwoners (in 2004). Lima-Callao is tevens de grootste stedelijke agglomeratie van de Amerikaanse westkust.

Duidelijk is te zien hoe het Andes gebergte aan de westzijde van het continent als het ware steil oprijst uit de oceaan. Dit heeft alles te maken met de subductie van de Nazcaplaat onder de Zuid_Amerikaanse plaat. Bij subductie duikt de ene plaat onder de andere en smelt als het ware in het hete gesteente van de aardmantel. Maar daarbij komt zoveel druk vrij dat het gebied direct boven de subductiezone naar boven wordt gedrukt. Dan treedt er dus gebergtevorming op. Opvallend is ook dat het continent verder vrij vlak lijkt (met uitzondering van het gebied in het zuidoosten van Brazilie, en het gebergte in Venezuela, dat eigenlijk niet meer tot de Andes gerekend kan worden). Maar nog opvallender is het enorme stroomgebied van de Amazone. Hoewel de Amazone in lengte misschien niet de grootste rivier ter wereld is, geldt dat wel degelijk voor het stroomgebied en het watervolume. Het watervolume van de Amazone is groter dan dat van de overige rivieren uit de top tien bij elkaar. Verder wil het verhaal dat er nergens een brug over deze rivier is aangelegd. Ik zal dat nog eens nagaan. Ik zal proberen  mooie illustraties te geven van de fysieke eigenschappen van het continent met de software. Maar eerst gaan we het brongebied van de Amazone nader verkennen. Ik doel dan natuurlijk op de Andes. In Peru zijn er verschillende bergketens (Cordilleras) van de Andes te onderscheiden. Interessant genoeg zijn er digitale hoogtekaarten van het gebied op het Internet beschikbaar. Op de wijze waarop deze worden vervaardigd kom ik later terug, nu is het aardig om een dergelijke hoogtekaart van de Vilcabamba keten te tonen. De Cordillera Vilcabamba is niet in de laatste plaats interessant omdat in dit gebied de laatste verdedigingsposten van het oude Incarijk waren gevestigd. Nadat de hoofdstad Cuzco door de Spanjaarden in bezit was genomen vluchtten de laatste Incavorsten naar een plaats in de buurt van Vilcabamba waar zij de laatste hoofdstad van hun rijk vestigden. Volgens sommigen was het Espiritu Pampa. In ieder geval is het terrein hier erg onherbergzaam. Vergeet niet dat hier in de buurt ook de oude stad Machu Picchu is gelegen, een stad die pas in 1911 werd ontdekt door Hiram Bingham.

Cordillera Vilcabamba

Een mooiere Digitale Hoogtekaart van hetzelfde gebied heb ik wat later gemaakt. Deze laat iets duidelijker de hoogteverschillen zien. De her en der verspreid voorkomende zwarte vlekken zijn geen putten in het landschap maar eenvoudig gebieden waarvan geen meetgegevens voorhanden zijn. Natuurlijk had ik deze er wel uit kunnen middelen maar dan was ik tegelijkertijd het mooie patroon van de rivierdalen kwijtgeweest.

Een gedetailleerder kaartje van het gebied in de buurt van de “heilige weg” van Cuzco naar Machu Picchu is hieronder te zien. Men spreekt ook wel van de “heilige vallei”, en dan doelt men op het stroomdal van de Rio Urubamba ter plaatse. Stroomafwaarts snijdt de Urubamba weer een diepe kloof uit in het gebergte en is er geen verkeer langs de rivier mogelijk.

Ik heb ook een driedimensionale (ortho) kaart gemaakt van het gebied van de Cordillera Vilcabamba. Het is een kaart waarop de diepe insnijdingen van de rivieren in het berglandschap duidelijk zijn te zien. Evenals met de digitale hoogtekaart geldt ook hierhoe roder hoe hoger. Men moet wel bedenken dat men het gebied schuin van boven bekijkt. Daardoor lijken de bergen op de achtergrond hoger dan die op de voorgrond. Dat is dus een perspectief kwestie. De kleuren geven de werkelijke hoogte aan. De orthokaart is 45 graden gedraaid tegen de wijzers van de klok in. De zuidwest hoek van de hoogtekaart is de punt die naar benedenwijst in de driedimensionale kaart.

Niet ver van Cuzco ligt de bergketen van de Cordillera Vilcanota met als hoogste top de Ausangate (6372 meter). Het aardige van de twee volgende kaartjes is, dat duidelijk is te zien waar de scheiding loopt tussen het hoge Andesmassief enerzijds, en de warme dalen in het oosten van het land anderzijds, het gebied van het Amazone regenwoud. Het oude Incarijk strekte zich ook uit tot in dit regenwoud.

En nu ook weer de orthokaart van het gebied. Het kleurenspectrum verloopt hier van donkerrood (hoog) tot diep blauw (laag). Dit om te voorkomen dat men zou denken dat het blauwe gedeelte water voorstelt.