Manco Inca was de zoon van Huayna Capac en kon de zelfde man zijn vader noemen als ik. Hij was dus een halfbroer van mij. Hij is geboren in 1516. In 1532 benoemde Pizarro Tupac Huallpa als keizer van het Incarijk. Tupac Huallpa volgde Atahualpa op, en was een soort marionet van de Spanjaarden. Al in het volgende jaar stierf Tupac Huallpa. De 17 jarige Manco Inca reisde naar Cajamarca om daar Francisco Pizarro en Diego de Almagro te ontmoeten. Manco Inca sloot een verdrag met de twee Spanjaarden, en kreeg in ruil daarvoor het recht om zich koning van zijn volk te noemen. Natuurlijk was Manco in deze situatie ook niet meer als een marionet van de Spanjaarden, maar zelf dacht hij daar in ieder geval heel anders over.

Het probleem is echter dat Francisco Pizarro en Diego de Almagro al snel geen belangstelling meer koesterden voor de Incakoning in Cuzco en hun blik naar de noordelijke en zuidelijke delen van het land verplaatsten. De bewaking van de stad Cuzco werd overgelaten aan de jongere broers Pizarro, Juan, Gonzalo en Hernando. Deze drie broers behandelden Manco Inca zeer onheus. Ik had al verteld dat de vrouw van Manco werd gekidnapt door Gonzalo. Ook dat Manco een mislukte aanval op Lima uitvoert. Ondanks het feit dat Manco regelmatig publiekelijk wordt vernederd behoudt hij het vertrouwen van de bevolking en in 1536 trekt hij met een leger van 200000 strijders op  naar Cuzco. In de gelederen van de Spanjaarden is een strijd ontbrandt tussen de Francisco Pizarro en Diego de Almagro waar Manco profijt van probeert te trekken. Manco was vastbesloten de Spanjaarden voor eens en altijd de stad uit te gooien. Hoewel de strijd om Cuzco meer dan 10 maanden duurt, en Manco er zelfs in slaagt delen van de stad voor een korte tijd te bezetten, loopt het uiteindelijk niet goed voor hem af.  Vele van zijn manschappen overlijden als gevolg van de pokken.

Manco, die nog steeds van plan is de Spanjaarden uit het land te verdrijven, splitst zijn troepenmacht, en trekt in 1537 ten strijde tegen het fort Lima. De aanval, die wordt geleid door generaal Quizo Yupanqui, mislukt echter, mede als gevolg van het feit dat de Spanjaarden de hulp hebben gekregen van zo’n 20000 overlopers. De Incakrijgers trekken zich daarop terug in de omgeving van Ollantaytambo.  Vandaar uit voeren ze nog herhaalde aanvallen uit op de Spanjaarden, sommige succesvol, andere niet. In het kamp van de Spanjaarden heeft Francisco Pizarro  inmiddels Diego de Almagro laten executeren (1538). Hoewel Manco nog herhaalde pogingen doet om Cuzco aan te vallen zijn de Spanjaarden aan de winnende hand. De Spanjaarden kennen het gebied rondom Ollantaytambo erg goed en daarom zoeken de manschappen van Manco Inca dekking in de junglegebieden van Vitcos en Vilcabamba.   De Spanjaarden vallen echter ook deze plaatsen aan en in 1539 moet Manco Inca vluchten uit Vilcabamba.

Het verhaal van Manco Inca is dan bijna afgelopen . De Spanjaarden installeren zijn jongere halfbroer als nieuwe Incakoning.  Manco voert een guerilla oorlog tegen de Spanjaarden in het bergachtige gebied rond de nieuwe Incahoofdstad Vilcabamba.  Francisco Pizarro laat Cura Occla, de vrouw van Manco Inca, executeren. Over het waarom van deze laffe daad kan men slechts gissen. Was het frustratie bij de Spanjaarden dat ze Manco Inca niet te pakken konden krijgen? Het vergaat Francisco Pizarro na zijn afrekening met Diego de Almagro ook niet al te goed. In 1541 wordt hij door de aanhangers van Almagro vermoord.  Manco Inca wordt in 1544 door Diego Méndez, een  volgeling van Diego de Almagro, vermoord. Manco Inca had meerdere zonen. Van een daarvan zullen we nog horen, namelijk van  Túpac Amaru.

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Geachte lezer,

De vorige keer heb ik geprobeerd uit te leggen waarom Machu Picchu niet de verloren Inca hoofdstad Vilcabamba kan zijn. Ik ben daarvoor terug gegaan in de geschiedenis, en heb verteld hoe de Spanjaarden het onderling aan de stok kregen. Maar ook heb ik verteld dat de toenmalige Inca hoofdstad Vilcabamba herhaaldelijk werd belegerd en geplunderd. Dat laatste feit maakt het al zeer onwaarschijnlijk dat Vilcabamba heeft  gelegen op de plaats waar Hiram Bingham Machu Picchu ontdekte.  Het verhaal van Manco Inca en zijn opvolgers pak ik de volgende keer weer op. Nu concentreer ik mij op de werkelijke ligging van de laatste Inca hoofdstad.

Het staat nu wel vast dat Vilcabamba lag op een plaats die bekend is onder de naam Espíritu Pampa. Espíritu Pampa ligt op een afgelegen plek in de jungle. Aan het eind van de 19^e eeuw ontdekten Manuel Ugarte, Manuel Lopez Torres en Juan Cancio Saavedra in de jungle overblijfselen die wezen op de het bestaan van een nederzetting. Natuurlijk was er niet veel overgebleven van de oude laatste hoofdstad van de Inca’s, en het is dan ook niet verwonderlijk dat het belang van de ontdekking niet tot de drie doordrong. Ze wisten eigenlijk niet beter dan dat ze de resten van een nederzetting hadden ontdekt. Het verhaal van de “verloren stad van de Inca’s” deed in die tijd overigens al volop de ronde, maar de verbinding werd niet gelegd.

Maar nu komt het mooiste. Hiram Bingham, naarstig op zoek naar de verloren Inca hoofdstad, is ook op  deze plek geweest. Hij heeft Espíritu Pampa eigenlijk herontdekt, nadat de plek in de tussenliggende twintig jaar weer in de vergetelheid was geraakt. Hiram besefte waarschijnlijk beter dan zijn drie voorgangers dat deze plaats van belang was, maar het kwam geen moment bij hem op dat hij de verloren stad had gevonden. Legendevorming rond de “verloren stad van de Inca’s” is hiervoor waarschijnlijk verantwoordelijk geweest. Hoewel uit de geschriften destijds (ik doel hier op de Spaanse kronieken uit de zestiende eeuw) duidelijk viel op te maken dat de verloren stad zo wat met de grond gelijk was gemaakt, heeft zich in het bewustzijn van de avontuurlijke vorsers drie eeuwen later een beeld genesteld van een monumentale stad die ergens in de verborgenheid op ontdekking wachtte. Dus toen Hiram Bingham even later Machu Picchu ontdekte was het voor hem vanzelfsprekend dat hij nu de werkelijke verloren stad van de Inca’s had ontdekt.

Het heeft bij elkaar nog tot 1976 geduurd voordat de laatste twijfels waren weggenomen dat Espíritu Pampa de echte locatie was van de laatste hoofdstad van de Inca’s, Vilcabamba. Hiram Bingham was toen al lang dood. Als we nu even afzien van de drie eerder genoemde mannen, en we voor de zekerheid ook maar aannemen dat Hiram Bingham werkelijk de eerste mens is geweest die Machu Picchu, na drie tot vier eeuwen, heeft betreden, dan mogen we vaststellen dat Hiram Bingham de laatste hoofdstad van de Inca’s heeft ontdekt én een verloren stad heeft gevonden.  Maar het waren wel verschillende steden.

Hieronder zijn twee kaartjes te zien. De eerste met de locatie van Espíritu Pampa. Daaronder die waarop Machu Picchu staat aangegeven.

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Beste lezer,

Ik ben even op vakantie geweest. Dat doet een mens goed. Maar het is nu tijd om terug te gaan naar het verhaal van de “lost city of the Inca’s”. U weet allemaal dat de Spanjaarden in 1532, 1533 het Incarijk ten val hebben gebracht. Dat wil zeggen, de hoofdstad Cuzco werd ingenomen en de Sapa Inca werd gevangen genomen, en vervolgens vermoord. Francisco Pizarro installeert vervolgens in Cuzco  de 17 jarige Manco Inca als nieuwe koning. Natuurlijk was dat een slimme zet van hem. De bevolking kon zo denken dat zij toch een eigen koning had, terwijl Pizarro zich kon wijden aan zijn eigenlijke taak, het opzetten van het vicekoninkrijk Peru. Dit allemaal in dienst van de Spaanse kroon.

In 1535 sticht Pizarro de stad Lima die als hoofdstad moet gaan dienen van het nieuwe Spaanse wingewest. Maar het loopt allemaal toch een beetje anders dan Pizarro zich had voorgesteld. Op de eerste plaats ontstaat er onenigheid binnen de gelederen van de Spanjaarden.  Francisco Pizarro heeft drie broers, Juan, Gonzalo en Hernando. Gonzalo komt op het ongelukkige idee om de vrouw van Manco Inca te kidnappen. Deze neemt dat natuurlijk niet en hij begint met een omsingeling van Cuzco. In de strijd die daarop volgt laat Juan Pizarro het leven. De Inca generaal Quizo Yupanqui vat de moed op om een aanval op Lima te ondernemen. Deze wordt door de Spanjaarden afgeslagen.

Maar er is nog meer aan de hand. Diego de Almagro, de voormalige reisgenoot van Francisco Pizarro, keert zich tegen de Pizarro’s. Hij voert een aanval uit op Cuzco, waar op dat moment Hernando en Gonzalo het voor het zeggen hebben. Almagro verovert Cuzco en Manco Inca moet vluchten naar Vilcabamba, de nieuwe Inca hoofdstad. Zijn zoon is door de Spanjaarden gevangen genomen. De ruzies tussen de Spanjaarden onderling blijven inmiddels maar voortduren. In 1538 laat Hernando Pizarro  Diego de Almagro executeren. De nieuwe Inca hoofdstad Vilcabamba wordt aangevallen door de troepen van Gonzalo Pizarro. Manco Inca ziet kans te ontsnappen.

Ik stop hier voor dit moment met het geschiedkundige verhaal. Ik beloof dat ik het in een volgend bericht weer zal oppakken. Waar het mij om gaat is duidelijk te maken dat Vilcabamba nooit dezelfde plaats kan zijn als Machu Picchu. De stad Vilcabamba is herhaaldelijk door de Spanjaarden veroverd en door de Inca’s weer heroverd. Bovendien hebben de Spanjaarden de stad regelmatig geplunderd. Het eerste wijst op een locatie die, anders dan Machu Picchu, toch redelijk toegankelijk moet zijn geweest. Het tweede is in strijd met  de conditie waarin Machu Picchu verkeert. Hoewel deze stad nu natuurlijk ook vervallen oogt, lijkt het erop dat dit meer te wijten is aan natuurlijke oorzaken (aardbevingen, verwering), dan aan plunderingen.  Machu Picchu is als hoofdstad helemaal niet geschikt. Deze stad is namelijk veel te gemakkelijk geheel van de buitenwereld af te sluiten.  Het zou voor de Spanjaarden heel gemakkelijk zijn geweest om de bevolking van deze stad uit te hongeren.

Naar mijn mening was Machu Picchu niets meer en niets minder dan een plezierig resort voor de koninklijke familie en zijn aanhang.  Maar in tijden van oorlog was deze plaats niet van strategisch belang. Ik ben er daarom ook van overtuigd dat de Inca’s deze plaats zelf hebben verlaten en dat de Spanjaarden er waarschijnlijk nooit zijn geweest.  In die zin kan men dan misschien wel spreken van een “lost city of the Inca’s”, maar het betreft volgens mij zeker niet de ‘verloren’ laatste hoofdstad van de Inca’s. Hiram Bingham had het hier bij het verkeerde eind.

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Geachte lezer,

Op 24 juli 1911 ontdekte Hiram Bingham Machu Picchu. De ruïnes die hij daar aantrof behoorden tot de stad waarvan hij in ieder geval geloofde dat het de “vergeten stad van het oude Incarijk was”. Vergeten was Machu Picchu natuurlijk inderdaad. In feite wist niemand meer van het bestaan van deze stad. Maar waar was Hiram Bingham dan toch eigenlijk naar op zoek geweest. De “Lost City of the Inca’s” waar Hiram Bingham, en met hem vele anderen, aan refereerde was volgens de overlevering de laatste vestingstad van de Incakeizers in het door de Spanjaarden veroverde Peru. Het was de laatste verzetshaard van de Inca’s in hun strijd tegen de binnendringers. De naam van deze plaats was Vilcabamba (Vilcapampa). Hiram Bingham was er van overtuigd dat hij deze plaats had ontdekt. Met andere woorden:  Machu Picchu en Vilcabamba zijn gewoon twee namen voor dezelfde plaats.  Of dit ook inderdaad het geval is wil ik graag in een volgend bericht nader bespreken. Ik wil het nu hebben over Hiram Bingham, wie was deze man?

Hiram Bingham werd op 19 november 1875 geboren in Honolulu als zoon van een predikant. Thuis hadden ze het niet breed, en het is daarom niet vreemd dat Hiram al op vroege leeftijd had besloten dat hij niet in de voetsporen van zijn vader zou treden. Op een goede morgen deed hij het voorkomen alsof  hij op weg was naar school. In werkelijkheid ging hij naar een bank, nam het geld op van een spaarrekening, en monsterde aan op  een passagiersschip met bestemming  het vasteland.  Maar zover kwam het niet.  Voordat het schip de haven van Honolulu had verlaten was het plan van de jonge Hiram verraden en haalde zijn vader hem van het schip. Gelukkig werd de jongen niet gestraft en hij kreeg zelfs meer vrijheid. Ik noem dit voorval om duidelijk te maken dat hij zeer avontuurlijk was. Hij was een echte boekenwurm. Zijn grootste droom was om ontdekkingsreiziger in Afrika te worden. Hij studeerde in Andover, Massachusetts. Hij behaalde een academische graad aan de Yale Universiteit, de universiteit van Berkeley, als ook aan Harvard. Hij gaf les in geschiedenis en politiek.

Archeologie was zijn hobby, niet zijn vak. Hij gaf les in de geschiedenis van Zuid-Amerika aan Yale. Hij schreef ook boeken over dit continent. Het was in die tijd dat hij zich voornam op zoek te gaan naar oude Incasteden.  De expeditie van 1911 naar Peru werd gefinancierd door Yale. De Peruviaan Melchor Arteaga en Hiram ontdekten op een steile berghelling de ruïnes van de oude Incastad. Behalve de inheemse bevolking in de directe nabijheid leek niemand van het bestaan van de stad te weten. Dat veranderde echter toen het belang van de ontdekking tot de wereld doordrong. Ineens kwamen er anderen naar voren die beweerden dat zij de stad al eerder hadden gezien.  Hoewel door bovenstaande formulering misschien de indruk wordt gewekt dat ik weinig geloof hecht aan deze claims, moet ik in alle eerlijkheid zeggen dat ik de juistheid van deze beweringen niet kan beoordelen.   Maar de naam van Hiram Bingham zal altijd verbonden blijven met die van Machu Picchu.

Of Hiram Bingham model heeft gestaan voor Indiana Jones (van de gelijknamige films) weet ik niet zeker. Het wordt wel beweerd. Bingham doorliep ook nog een militaire carrière als vliegenier. In 1924 werd hij gekozen tot republikeins gouverneur van de staat Connecticut. Omdat hij in datzelfde jaar ook voor de republikeinse partij in de senaat werd gekozen duurde zijn gouverneurschap maar één dag.  Hij bleef in de senaat zitten tot 1932. Toen moest hij zijn zetel ruimen voor een democraat, de politieke uitwerking van de democratische golf in beide huizen van het Congres als gevolg van de Grote Depressie.    Op 6 juni 1956 overleed Bingham. Hij is bijgezet op de Nationale Begraafplaats in Arlington, Virginia

Tinkunanchiskama,

Inca Athahualpa

Geachte lezer,

Rascar heeft mij gevraagd of hij vaker stukjes mag schrijven op deze blog. Lijkt mij een prima idee. Eigenlijk hoefde hij dit niet eens te vragen, aangezien de blog gewoon voor hem open staat. Hij weet van sommige dingen veel meer dan ik, en dan is het toch wel handig wanneer hij zich direct tot jullie kan richten. Hij is er op dit moment niet, maar voordat hij wegging heb ik hem nog gevraagd of hij mij wat meer over de oude volksmuziek van de Inca’s kon vertellen. Ik heb daar zelf natuurlijk wel een beetje verstand van, maar daar blijft het dan ook bij. Wat u moet weten is dat de muziek werd gespeeld op blaasinstrumenten en trommels. De blaasinstrumenten waren eenvoudige fluiten (qena) en panfluiten. Maar daarnaast waren er ook kleine trompetten van aardewerk, en hoorns  gemaakt van schelpen.  U moet daarbij denken aan het soort schelpen dat soms door shanty-zangers wordt gebruikt. De panfluiten klonken natuurlijk zoals zij dat nog altijd doen, zij zijn karakteristiek voor alle muziek uit de Andes. Je houdt er van of niet. Ik ken nog al wat mensen die er alergisch voor zijn.

Trommels moet men zich voorstellen in alle vormen en maten. Ze werden gemaakt van de huid van een lama of alpaca die strak werd gespannen over een holle houten cilinder, of over een halfbolvormige houder.  Snaarinstrumenten werden pas door de Spanjaarden geïntroduceerd. Muziek werd  bij alle gelegenheden gemaakt.  Het bleef niet beperkt bij rituele gebeurtenissen, of alleen bij de ceremonies ter gelegenheid van religieuze feesten. Natuurlijk werd er dan wel uitbundiger muziek gemaakt, maar het was doorgaans goed mogelijk dat men op een doordeweekse dag op de terrashellingen in de Andes een boer op zijn fluit hoorde spelen. Maar wat voor muziek werd er gemaakt? Dansmuziek natuurlijk. Ook de eenzame boer van daarnet danste tijdens het spelen. Van de muziek zelf is niet veel bewaard gebleven. We moeten er deels van uit gaan, dat wat de inheemse bevolking in de Andes nu ten gehore brengt, lijkt op wat vijfhonderd jaar geleden in het gebergte klonk. Minus de gitaren dan. Voor de rest moeten we afgaan op wat de conquistadores in hun muziek overnamen van de inheemse bevolking. Ik heb eerder al eens uitgelegd dat dat niet gering was.

Vooral in de religieuze muziek werden veel inheemse elementen overgenomen. Ik verwijs nog maar even naar wat ik daarover enkele maanden geleden heb geschreven in mijn verhaal over het lied Hanacpachap Cussicuinin. Was de muziek van de Inca’s meerstemmig? Neen, dat lijkt mij zeer onwaarschijnlijk. Maar ik zal Rascar vragen of hij daar misschien uitsluitsel over kan geven. Volgens mij is meerstemmigheid in de muziek iets dat pas in de 12^e of 13^e eeuw is ontstaan in Frankrijk (Parijs, Notre Dame). Wij maakten vrolijke muziek, maar men moet ons geen muzikale meesterwerken toedichten.

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Geachte lezer,

Deze maand was het veertig jaar geleden dat de eerste mens voet op de maan zette. Het zal u nauwelijks zijn ontgaan omdat de media zeer ruim aandacht hebben besteed aan deze gebeurtenis. Het was natuurlijk wel aardig om die beelden weer te zien. Persoonlijk vond ik de beelden vanuit het vluchtleidingscentrum in Houston nog het leukste. De apparatuur die daar stond, ik kom daar dadelijk op terug, de mensen, en vooral de spanning op al die gezichten. Het zal natuurlijk ook vanwege diezelfde spanning zijn dat ik voornamelijk mensen zag met een sigaret in hun handen of een joekel van een sigaar in het hoofd. Toen was roken kennelijk nog heel gewoon. Niemand die er aanstoot aan nam. Maar ik wilde het eigenlijk hebben over de apparatuur. De weinig robuuste maanlander zelf, maar ook de vreselijk robuust uitziende computerkasten en beeldschermen.

De conventionele wijsheid leert dat iedere burger die nu beschikt over een desktop meer computervermogen in huis heeft dan destijds nodig was voor de hele maanreis van de  Apollo 11. Nu heb ik geleerd conventionele wijsheid altijd een beetje te wantrouwen. Maar laten we eens gaan rekenen. Het is een feit dat in de periode tussen de jaren zestig van de vorige eeuw, en zeg 2005, de capaciteit van de processoren elke 18 maanden verdubbelde. Na 2005 is die groei enigszins afgevlakt tot een verdubbeling in twee jaar. U begrijpt al wat ik ga doen. Stel de rekenkracht in juli 1969 gelijk aan 1. Dan is volgens de bovenstaande groeifunctie de rekenkracht in juli 2009 gelijk aan 67.108.864, ofwel zevenenzestigmiljoen honderdachtduizend achthonderdvierenzestig. Als we deze cijfers bekijken lijkt er wel een kern van waarheid te zitten in de bewering. Wat men er echter vergeet bij te vertellen is het feit dat onze desktops zijn gevuld met een enorme hoeveelheid ballast die voorkomt dat we ooit vanuit onze werkkamer een reis naar de maan kunnen maken. Die ballast bestaat uit de steeds zwaardere besturingssystemen voor onze computers (Windows Vista), de beveiligingssoftware, en alle gadgets en parafernalia waaraan wij zo gehecht zijn geraakt. Die maken dat we vaak het idee krijgen dat onze computers niet vooruit zijn te branden.

Maar er is meer dat ons er van weerhoudt om onze computers te gebruiken voor iets als een reis naar de maan. De reis duurde in 1969 in totaal acht dagen. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar als ik mijn computer acht dagen aan één stuk gebruik is die minstens vijf keer volledig vastgelopen, tien keer heeft het programma dat ik gebruik er de brui aan gegeven, en minimaal twintig keer verschijnen er mededelingen op het scherm die de vluchtleiding in schrik naar de zoveelste sigaret en sigaar zouden hebben doen grijpen. Kortom, voor ons dagelijkse werk voldoet de computer soms net, maar voor een maanreis zou ik toch niet willen blindvaren op de capaciteiten van dit apparaat. Neen, als ik met dit apparaat een reis wil maken naar de Mare Tranquillitatis dan ben ik toch hoofdzakelijk aangewezen op Google Moon. Niet onaardig, zeker niet, maar om daarover nou op te scheppen?

Asniq  Kama (tot ziens)

Rascar Capac

Geachte lezer,

Ik had u beloofd dat ik nog terug zou komen op de situatie met mijn broer, de beschuldigingen van hem aan het adres van Rascar Capac, en de  campagne van Huayna Capac tegen de opstandelingen in Ecuador. Om met dat laatste maar te beginnen. Nadat mijn overgrootvader Pachacuti, en mijn grootvader Tupac Inca, het Incarijk in zijn grootste omvang hadden gevestigd, legde mijn vader Huayna zich vooral toe op het consolideren van de situatie. Dat klinkt evenwel  eenvoudiger dan het is. Gezien de enorme snelheid waarmee het rijk was uitgebreid ontbrak het in vele gebieden nog aan de noodzakelijke bestuurlijke infrastructuur. Voor mijn vader had dat de hoogste prioriteit. De fase van expansie was verleden tijd. Dat was de fase van strijd en oorlog, en de mogelijkheden om bestuursmacht uit te oefenen werden  volledig door de oorlog bepaald. Dat betekent dus repressie. In vredestijd moet men uitzien naar andere middelen, men moet de bevolking aan zich zien te binden. Er hoeft geen sprake te zijn van sympathie of liefde, maar veeleer van ontzag. Maar dan wel een vorm van ontzag die niet komt uit de loop van een geweer (dat wij niet in het bezit waren van geweren doet hier niets aan af). Het voert te ver hier nu verder over uit te weiden. Het is voldoende te weten dat mijn vader er in de grootste delen van het rijk in slaagde het gewenste gezag te vestigen. Maar niet in delen van het huidige Ecuador.

De rebellie in Ecuador was op zich niet meer dan het laatste verzet van de onderworpenen aan het gezag van de Incakeizer. Maar het tijdstip was cruciaal voor de verdere loop van de geschiedenis. Op de eerste plaats werd de strijd tegen de rebellen een leerschool voor een groep uitmuntende Inca-generaals, die mij later in de burgeroorlog  (tegen Huascar) aan de overwinning hebben geholpen. Ik denk dan vooral aan Quisquis en Chalcuchima. Maar van nog groter belang is dat de rebellie in Ecuador het zicht ontnam op twee veel grotere bedreigingen:  nieuwe besmettelijke ziektes, en de komst van de Spanjaarden. Het verwijt van Huascar aan het adres van Rascar was dat hij van beide dreigingen op de hoogte was, en dat hij daarom het verzet van de rebellen zou hebben aangewakkerd. Dat Rascar de kant van het verzet van de rebellen zou hebben gekozen is niet waarschijnlijk. De opstandige stammen in Ecuador zouden zich nooit inlaten met een man uit kringen van de elite van Tumbez.  Deze  groepen vertegenwoordigen twee totaal verschillende werelden. Ik wil niets afdoen aan de dapperheid en vechtlust van de rebellen, maar intellectueel waren zij geen partners voor iemand als Rascar Capac. Daar komt nog bij dat Rascar niet de taal sprak van de opstandelingen.  Rascar weet heel veel maar van guerrillaoorlogsvoering weet hij helemaal niets. Zijn kennis betreft de grote zaken, de politiek, de diplomatie, de volkshuishouding. Op militair gebied is hij niet echt onderlegd. O.K. hij weet wel of een bepaalde oorlog verstandig is of niet, maar hoe de oorlog gevoerd moet worden, daar weet hij niets van.

Op zich was de campagne van mijn vader Huayna tegen de opstandelingen succesvol. De rebellen werden verslagen. Maar tegelijkertijd keerde mijn vader ziek terug van het strijdtoneel. Waren er in het rijk steeds vaker meldingen van uitbraken van een dodelijke ziekte. Verschenen er aan de kust schepen met daarin vreemde grote mannen, die zo maar voet aan land durfden te zetten. Deze vreemde mannen hadden zo mogelijk nog veel vreemdere dieren bij zich (paarden). Daarnaast waren zij bewapend met een soort knalstokken. Zie hier de situatie aan het einde van de campagne tegen de opstandelingen in Ecuador. Het gonsde van de geruchten, en tot overmaat van ramp kwam ook de geliefde vorst, Huayna, te overlijden. Vandaar dat de campagne in Ecuador in het collectieve geheugen is blijven hangen als een kwade gebeurtenis. Een vooraankondiging van nog veel ernstiger zaken.

Dit maakt ook dat de opstandelingenstrijd in Ecuador voedsel geeft aan legendes en regelrechte kwaadsprekerij. Verhalen over verraad, over de vijand binnen onze gelederen, over het complot met Spanjaarden, rebellen, ja zelfs met de vijandige goden. Mijn  halfbroer Huascar gebruikt volgens mij deze legende om Rascar zwart te maken. Dat vind ik ongehoord en daarom wilde ik mijn verhaal vertellen.

Het grensgebied tussen Peru en Ecuador

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Geachte lezer,

Hoewel we officieel de ergste crisis sinds de jaren dertig meemaken is dat toch niet overal even zichtbaar. Ik ben dit weekeinde maar niet  afgezwaaid naar het grensgebied tussen Peru en Bolivia, zodat ik getuige kon zijn van het drukste weekeinde aan de cruiseterminal in Amsterdam. Twee schepen uit de grootste klasse legden hier zondag aan. In totaal zo’n 5000 passagiers hebben een kort bezoekje aan Amsterdam gebracht. Hoewel, het kunnen er ook wel 7500 zijn. Ik geloof dat voor een van de schepen Amsterdam begin en eindpunt is van een twaalfdaagse cruise langs de Noorse kust. Dus bij aankomst in de vroege morgen stappen 2500 mensen van boord, en ’s avonds vertrekt het schip voor een nieuwe reis met 2500 andere mensen. Wat kost nu zo’n reis? Dat hangt er van af waar je als passagier genoegen mee wilt nemen. Een hut zonder uitzicht kost al gauw 1500 euro. De duurste suite daarentegen moet 3000 euro opbrengen. Maar reken maar dat er nog veel kosten bijkomen.

Maar wat is nu het verband met de crisis? Dat weet ik ook niet precies. Echter, als er in de scheepsbouw sprake zou zijn van een crisis, dan geldt dat zeker niet voor de bouw van cruiseschepen. Steeds meer rollen er van de helling af en het lijkt erop dat dit nog wel even zo door gaat. Dus er is grote vraag naar. Men kan dan niet anders dan constateren dat er toch een grote groep mensen is met wie het niet zo slecht gaat. Nu lijkt het er op dat de Nederlander dit jaar ook niet veel minder uitgeeft aan vakantie dan vorig jaar. Dus waarom zou dat voor mensen uit andere landen anders zijn? Voor de Amsterdamse haven, en voor de Passagiers Terminal Amsterdam in het bijzonder, moeten deze activiteiten op de markt voor cruisereizen heel profijtelijk zijn. Vandaar dat de Amsterdamse havendienst regelmatig uiting geeft van haar blijdschap door de schepen uit te zwaaien  met een grote waterkrans. De schepen beantwoorden dit vertoon van vriendelijkheid door langdurig op de scheepshoorn te blazen. Het geluid is in de hele stad te horen. Voor een toevallige toeschouwer, en dat ben ik (aangezien ik tegenover de PTA woon), is het toch altijd weer een mooi gezicht.

Cruisereizen hebben een ietwat suffig imago. Men associeert een cruisereis niet vaak met jeugd, activiteit, en sportiviteit. Het beeld dat in films en TV-series wordt opgeroepen versterkt dat imago alleen maar. Rampenfilms, een genre waarin meestal wordt afgerekend met de  mensen die het noodlot overkomt, hebben nogal eens een cruiseschip als decor. Ik bedoel eigenlijk dat in veel van die rampenfilms de boodschap doorklinkt dat de slachtoffers ook niet beter hebben verdiend.  Het zegt volgens mij meer over de filmmakers dan over de mensen aan boord van een cruiseschip. Die zwaaien altijd zo vriendelijk naar mij dat ik over hen geen kwaad woord wil horen. Ik weet eerlijk gezegd ook niet of het imago van de cruisereis juist is. Wel weet ik dat de tarieven voorlopig nog verhinderen dat ik zelf de proef op de som ga nemen.

Twaalfdaagse reis naar de Noorse fjorden en de Noordkaap

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Geachte lezers,

Niet lang geleden heb ik het voor de grap eens gehad over de mogelijkheid digitale wandelingen te organiseren door de oude steden van het Incarijk. Natuurlijk gaat dat niet echt, de steden bestaan immers niet meer in hun oude luister, of ze zijn helemaal van de aardbodem verdwenen. Dus dat idee kunnen we vergeten. Maar het maken van een digitale wandeling door een vreemde stad is sinds kort mogelijk gemaakt door Google Maps. O.K. in Nederland kan het op het moment van schrijven alleen nog maar in Amsterdam of Rotterdam, maar het zal ongetwijfeld niet lang meer duren of het kan in elke plaats. Waar het volgens mij wel overal kan is in de Verenigde Staten. Andere landen zullen spoedig volgen. Hoe gaat het in zijn werk? U gaat naar Google Maps en tikt de naam van de plaats in (eventueel aangevuld met een adres). Wanneer de kaart verschijnt ziet u tussen de “navigatie-windroos” en de “zoom-schaal” een mannetje. Wanneer dit mannetje oranje is gekleurd kunt u een digitale wandeling maken.

U sleept met de muis het mannetje naar de plek op de kaart waar u de wandeling wilt beginnen. Op de kaart lichten nu de wandelroutes blauw op. U plaatst het mannetje op een blauwe lijn. Op dat moment wordt een foto geladen van het straatbeeld op die plek. Met het navigatie-paneel, de eerder genoemde navigatie-windroos, kunt u nu als in een panorama om u heen kijken (oost-west). Met noord-zuid richt u uw blik naar boven of beneden. Met uw blik gericht op het straatniveau kunt u door de pijltjes te volgen uw wandeling beginnen. Probeert u het maar.

 Is dit nu leuk? Ik zelf vind van wel. Ik heb wandelingen gemaakt door Amsterdam en Rotterdam, maar ook door Londen, Parijs, New York en Chicago. Slenteren over 8^th avenue in New York, en daar het hotel herkennen waar ik 35 jaar geleden heb overnacht (er staat een grote M op het dak). Neen, het hotel heet niet meer hetzelfde, het heette indertijd het Royal Manhattan Hotel, maar het ziet er nog wel zo uit als toen. Het was in de buurt van de Port Authority Bus Terminal, die er overigens nu heel anders uit ziet. Maar wat ronduit beangstigend fascinerend is, is een wandeling door Detroit. We lezen in de krant dat het al heel lang niet goed gaat met de Motor City, maar een wandeling door het ‘stadshart’ van Detroit illustreert dat pijnlijk duidelijk. Verlaten, aftands, een desolater stadsbeeld in vredestijd is niet denkbaar. Echter, ik wil u het digitale wandelen niet tegen maken. Het is nog maar op weinig plaatsen mogelijk, maar dat gaat ongetwijfeld veranderen. Dus misschien kan ik toch nog eens een digitale wandeling maken in Ollantaytambo.

 Het voormalige Royal Manhattan Hotel waar ik  in 1973 als NBBS-reiziger heb overnacht.

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa

Geachte lezer,

Uiteraard zie ik mij genoodzaakt te reageren op de inbraak op mijn weblog. Laat ik vooropstellen dat ik eigenlijk wel blij ben dat mijn halfbroer zich heeft gemeld.  Ik heb hem de afgelopen eeuwen niet meer gezien of gesproken, en ik wist helemaal niet dat hij nog onder ons was. Daarom ben ik niet kwaad. Bovendien, wanneer het mij is toegestaan om mij tot u te richten, waarom zou dat dan niet voor Huascar gelden?  Natuurlijk, het was wel netter geweest wanneer hij een eigen weblog zou gebruiken, maar daar schijnt hij dus niet voor te voelen. Overigens heeft Rascar het “gat” gedicht en zal Huascar niet meer ongevraagd “binnen kunnen komen”.  Huascar heeft wel gelijk wanneer hij zegt dat ik totaal geen verstand heb van computers. Ik sluit overigens niet uit dat ik Huascar nog eens een keer uitnodig om zijn zegje te doen op deze weblog. Niet dat hij dat met zijn gedrag nu direct heeft verdiend, maar ik heb anderzijds wel het gevoel dat ik mijn halfbroer niet geheel kan negeren. Misschien wijst hij een uitnodiging van mij meteen van de hand. In dat geval is het niet anders.

Huascar had ook gelijk met zijn opmerking dat het niet de pest was die heerste in het noorden van Peru, maar de pokken. Rascar maakte mij direct na het schrijven van mijn vorige post hierop attent. Het verhaal van de burgeroorlog heb ik nooit ontkend. Natuurlijk waren er steden die de heerschappij van Huascar aanvaardden (Tumbez behoorde daar ook bij), en steden die mijn kant kozen.  Dat is in iedere burgeroorlog zo. Dat mijn generaals een terreurbewind hebben gevoerd wijs ik echter af. Het ging er zeker niet zachtzinnig aan toe, dat klopt, maar dat gold voor beide zijden. De stad Tumbez is door mijn leger veroverd en daarbij zijn zeker veel slachtoffers gevallen, maar mijn manschappen hebben de stad niet verwoest. Toch heeft deze burgeroorlog inderdaad veel kapotgemaakt. Ik moet toegeven dat ik indertijd ook volkomen vervreemd raakte van Rascar die, zoals jullie nu weten, in Tumbez woonde met zijn familie. Hij heeft mij altijd gewaarschuwd voor de broederstrijd, maar ik heb niet naar hem geluisterd. Toen ik die strijd toch aanging verloor ik een goede vriend.

Het is daarom dat ik mij eigenlijk het meest erger aan de opmerkingen van Huascar over Rascar. Huascar moest eens weten hoe vaak Rascar mij heeft gevraagd het bij te leggen met mijn halfbroer. Sterker nog, hij heeft willen bemiddelen tussen mij en Huascar. Nu geloof ik niet dat Huascar daartoe bereid was, gezien het feit dat hij Rascar niet kon uitstaan. Ik heb de bemiddeling van Rascar echter hooghartig van de hand gewezen. Daarom doet het nu pijn te horen hoe Huascar te keer gaat tegen Rascar. Maar nog erger is de bewering dat Rascar gemene zaak heeft gemaakt met de opstandelingen in Ecuador tegen mijn vader. Huascar vertelde vijfhonderd jaar geleden dit verhaal ook al aan eenieder die het maar wilde horen. Ik kan mij nog herinneren hoe mijn vader Huayna mijn halfbroer uitdaagde zijn beschuldigingen hard te maken. Huascar heeft dit verhaal nooit kunnen staven. Ik zal een volgende keer nader ingaan op de strijd van mijn vader tegen de opstandelingen in Ecuador. Toch wil ik Huascar, ondanks alles, mijn respect betuigen. Ik heb na 500 jaar een familielid teruggevonden.      

Tinkunanchiskama

Inca Athahualpa