Manco Inca was de zoon van Huayna Capac en kon de zelfde man zijn vader noemen als ik. Hij was dus een halfbroer van mij. Hij is geboren in 1516. In 1532 benoemde Pizarro Tupac Huallpa als keizer van het Incarijk. Tupac Huallpa volgde Atahualpa op, en was een soort marionet van de Spanjaarden. Al in het volgende jaar stierf Tupac Huallpa. De 17 jarige Manco Inca reisde naar Cajamarca om daar Francisco Pizarro en Diego de Almagro te ontmoeten. Manco Inca sloot een verdrag met de twee Spanjaarden, en kreeg in ruil daarvoor het recht om zich koning van zijn volk te noemen. Natuurlijk was Manco in deze situatie ook niet meer dan een marionet van de Spanjaarden, maar zelf dacht hij daar in ieder geval heel anders over.
Het probleem is echter dat Francisco Pizarro en Diego de Almagro al snel geen belangstelling meer koesterden voor de Incakoning in Cuzco en hun blik naar de noordelijke en zuidelijke delen van het land verplaatsten. De bewaking van de stad Cuzco werd overgelaten aan de jongere broers Pizarro, Juan, Gonzalo en Hernando. Deze drie broers behandelden Manco Inca zeer onheus. Ik had al verteld dat de vrouw van Manco werd gekidnapt door Gonzalo. Ook dat Manco een mislukte aanval op Lima uitvoert. Ondanks het feit dat Manco regelmatig publiekelijk wordt vernederd behoudt hij het vertrouwen van de bevolking en in 1536 trekt hij met een leger van 200000 strijders op naar Cuzco. In de gelederen van de Spanjaarden is een strijd ontbrandt tussen de Francisco Pizarro en Diego de Almagro waar Manco profijt van probeert te trekken. Manco was vastbesloten de Spanjaarden voor eens en altijd de stad uit te gooien. Hoewel de strijd om Cuzco meer dan 10 maanden duurt, en Manco er zelfs in slaagt delen van de stad voor een korte tijd te bezetten, loopt het uiteindelijk niet goed voor hem af. Vele van zijn manschappen overlijden als gevolg van de pokken.
Manco, die nog steeds van plan is de Spanjaarden uit het land te verdrijven, splitst zijn troepenmacht, en trekt in 1537 ten strijde tegen het fort Lima. De aanval, die wordt geleid door generaal Quizo Yupanqui, mislukt echter, mede als gevolg van het feit dat de Spanjaarden de hulp hebben gekregen van zo’n 20000 overlopers. De Incakrijgers trekken zich daarop terug in de omgeving van Ollantaytambo. Vandaar uit voeren ze nog herhaalde aanvallen uit op de Spanjaarden, sommige succesvol, andere niet. In het kamp van de Spanjaarden heeft Francisco Pizarro inmiddels Diego de Almagro laten executeren (1538). Hoewel Manco nog herhaalde pogingen doet om Cuzco aan te vallen zijn de Spanjaarden aan de winnende hand. De Spanjaarden kennen het gebied rondom Ollantaytambo erg goed en daarom zoeken de manschappen van Manco Inca dekking in de junglegebieden van Vitcos en Vilcabamba. De Spanjaarden vallen echter ook deze plaatsen aan en in 1539 moet Manco Inca vluchten uit Vilcabamba.
Het verhaal van Manco Inca is dan bijna afgelopen . De Spanjaarden installeren zijn jongere halfbroer als nieuwe Incakoning. Manco voert een guerilla oorlog tegen de Spanjaarden in het bergachtige gebied rond de nieuwe Incahoofdstad Vilcabamba. Francisco Pizarro laat Cura Occla, de vrouw van Manco Inca, executeren. Over het waarom van deze laffe daad kan men slechts gissen. Was het frustratie bij de Spanjaarden dat ze Manco Inca niet te pakken konden krijgen? Het vergaat Francisco Pizarro na zijn afrekening met Diego de Almagro ook niet al te goed. In 1541 wordt hij door de aanhangers van Almagro vermoord. Manco Inca wordt in 1544 door Diego Méndez, een volgeling van Diego de Almagro, vermoord. Manco Inca had meerdere zonen. Van een daarvan zullen we nog horen, namelijk van Túpac Amaru.
Tinkunanchiskama
Inca Athahualpa
