Beste lezer,
Ik ben even op vakantie geweest. Dat doet een mens goed. Maar het is nu tijd om terug te gaan naar het verhaal van de “lost city of the Inca’s”. U weet allemaal dat de Spanjaarden in 1532, 1533 het Incarijk ten val hebben gebracht. Dat wil zeggen, de hoofdstad Cuzco werd ingenomen en de Sapa Inca werd gevangen genomen, en vervolgens vermoord. Francisco Pizarro installeert vervolgens in Cuzco de 17 jarige Manco Inca als nieuwe koning. Natuurlijk was dat een slimme zet van hem. De bevolking kon zo denken dat zij toch een eigen koning had, terwijl Pizarro zich kon wijden aan zijn eigenlijke taak, het opzetten van het vicekoninkrijk Peru. Dit allemaal in dienst van de Spaanse kroon.
In 1535 sticht Pizarro de stad Lima die als hoofdstad moet gaan dienen van het nieuwe Spaanse wingewest. Maar het loopt allemaal toch een beetje anders dan Pizarro zich had voorgesteld. Op de eerste plaats ontstaat er onenigheid binnen de gelederen van de Spanjaarden. Francisco Pizarro heeft drie broers, Juan, Gonzalo en Hernando. Gonzalo komt op het ongelukkige idee om de vrouw van Manco Inca te kidnappen. Deze neemt dat natuurlijk niet en hij begint met een omsingeling van Cuzco. In de strijd die daarop volgt laat Juan Pizarro het leven. De Inca generaal Quizo Yupanqui vat de moed op om een aanval op Lima te ondernemen. Deze wordt door de Spanjaarden afgeslagen.
Maar er is nog meer aan de hand. Diego de Almagro, de voormalige reisgenoot van Francisco Pizarro, keert zich tegen de Pizarro’s. Hij voert een aanval uit op Cuzco, waar op dat moment Hernando en Gonzalo het voor het zeggen hebben. Almagro verovert Cuzco en Manco Inca moet vluchten naar Vilcabamba, de nieuwe Inca hoofdstad. Zijn zoon is door de Spanjaarden gevangen genomen. De ruzies tussen de Spanjaarden onderling blijven inmiddels maar voortduren. In 1538 laat Hernando Pizarro Diego de Almagro executeren. De nieuwe Inca hoofdstad Vilcabamba wordt aangevallen door de troepen van Gonzalo Pizarro. Manco Inca ziet kans te ontsnappen.
Ik stop hier voor dit moment met het geschiedkundige verhaal. Ik beloof dat ik het in een volgend bericht weer zal oppakken. Waar het mij om gaat is duidelijk te maken dat Vilcabamba nooit dezelfde plaats kan zijn als Machu Picchu. De stad Vilcabamba is herhaaldelijk door de Spanjaarden veroverd en door de Inca’s weer heroverd. Bovendien hebben de Spanjaarden de stad regelmatig geplunderd. Het eerste wijst op een locatie die, anders dan Machu Picchu, toch redelijk toegankelijk moet zijn geweest. Het tweede is in strijd met de conditie waarin Machu Picchu verkeert. Hoewel deze stad nu natuurlijk ook vervallen oogt, lijkt het erop dat dit meer te wijten is aan natuurlijke oorzaken (aardbevingen, verwering), dan aan plunderingen. Machu Picchu is als hoofdstad helemaal niet geschikt. Deze stad is namelijk veel te gemakkelijk geheel van de buitenwereld af te sluiten. Het zou voor de Spanjaarden heel gemakkelijk zijn geweest om de bevolking van deze stad uit te hongeren.
Naar mijn mening was Machu Picchu niets meer en niets minder dan een plezierig resort voor de koninklijke familie en zijn aanhang. Maar in tijden van oorlog was deze plaats niet van strategisch belang. Ik ben er daarom ook van overtuigd dat de Inca’s deze plaats zelf hebben verlaten en dat de Spanjaarden er waarschijnlijk nooit zijn geweest. In die zin kan men dan misschien wel spreken van een “lost city of the Inca’s”, maar het betreft volgens mij zeker niet de ‘verloren’ laatste hoofdstad van de Inca’s. Hiram Bingham had het hier bij het verkeerde eind.
Tinkunanchiskama
Inca Athahualpa
