Geachte lezer,
Rascar heeft mij gevraagd of hij vaker stukjes mag schrijven op deze blog. Lijkt mij een prima idee. Eigenlijk hoefde hij dit niet eens te vragen, aangezien de blog gewoon voor hem open staat. Hij weet van sommige dingen veel meer dan ik, en dan is het toch wel handig wanneer hij zich direct tot jullie kan richten. Hij is er op dit moment niet, maar voordat hij wegging heb ik hem nog gevraagd of hij mij wat meer over de oude volksmuziek van de Inca’s kon vertellen. Ik heb daar zelf natuurlijk wel een beetje verstand van, maar daar blijft het dan ook bij. Wat u moet weten is dat de muziek werd gespeeld op blaasinstrumenten en trommels. De blaasinstrumenten waren eenvoudige fluiten (qena) en panfluiten. Maar daarnaast waren er ook kleine trompetten van aardewerk, en hoorns gemaakt van schelpen. U moet daarbij denken aan het soort schelpen dat soms door shanty-zangers wordt gebruikt. De panfluiten klonken natuurlijk zoals zij dat nog altijd doen, zij zijn karakteristiek voor alle muziek uit de Andes. Je houdt er van of niet. Ik ken nog al wat mensen die er alergisch voor zijn.
Trommels moet men zich voorstellen in alle vormen en maten. Ze werden gemaakt van de huid van een lama of alpaca die strak werd gespannen over een holle houten cilinder, of over een halfbolvormige houder. Snaarinstrumenten werden pas door de Spanjaarden geïntroduceerd. Muziek werd bij alle gelegenheden gemaakt. Het bleef niet beperkt bij rituele gebeurtenissen, of alleen bij de ceremonies ter gelegenheid van religieuze feesten. Natuurlijk werd er dan wel uitbundiger muziek gemaakt, maar het was doorgaans goed mogelijk dat men op een doordeweekse dag op de terrashellingen in de Andes een boer op zijn fluit hoorde spelen. Maar wat voor muziek werd er gemaakt? Dansmuziek natuurlijk. Ook de eenzame boer van daarnet danste tijdens het spelen. Van de muziek zelf is niet veel bewaard gebleven. We moeten er deels van uit gaan, dat wat de inheemse bevolking in de Andes nu ten gehore brengt, lijkt op wat vijfhonderd jaar geleden in het gebergte klonk. Minus de gitaren dan. Voor de rest moeten we afgaan op wat de conquistadores in hun muziek overnamen van de inheemse bevolking. Ik heb eerder al eens uitgelegd dat dat niet gering was.
Vooral in de religieuze muziek werden veel inheemse elementen overgenomen. Ik verwijs nog maar even naar wat ik daarover enkele maanden geleden heb geschreven in mijn verhaal over het lied Hanacpachap Cussicuinin. Was de muziek van de Inca’s meerstemmig? Neen, dat lijkt mij zeer onwaarschijnlijk. Maar ik zal Rascar vragen of hij daar misschien uitsluitsel over kan geven. Volgens mij is meerstemmigheid in de muziek iets dat pas in de 12e of 13e eeuw is ontstaan in Frankrijk (Parijs, Notre Dame). Wij maakten vrolijke muziek, maar men moet ons geen muzikale meesterwerken toedichten.
Tinkunanchiskama
Inca Athahualpa
