Waarde lezer,

Ik geloof dat het nu tijd wordt om jullie te vertellen hoe een volk dat geen geschreven schrift kende in staat was een groot rijk in stand te houden. Regeren is administreren, en dat is precies wat wij deden. Daartoe hadden wij een machtig hulpmiddel van een bizarre eenvoud, het touwtje (quipu). Beter gezegd, we hadden heel veel touwtjes met allemaal verschillende kleuren (met evenzoveel verschillende betekenissen). Maar we hadden daar niet veel aan gehad zonder een deugdelijk getalstelsel. Dat was natuurlijk een positiestelsel (we kenden dus de 0), en bovendien was het decimaal. Door knopen in de touwtjes te leggen legden we informatie vast. Het aantal knoopjes op een bepaald stuk van het touw gaf het aantal van de eenheden aan. Aan de onderzijde van het touw waren dat de basiseenheden, daarboven de tientallen, enzovoort.  

 

De kleuren van de verschillende touwtjes waren te vergelijken met de verschillende rubrieken waar een boekhouder of een administrateur mee te maken heeft. Bovendien werden de touwtjes aan een riet of houtje vast gemaakt en gaf de plaats van een touwtje aan waar de getalsmatige gegevens betrekking op hadden. Zo kon men de bevolkingssamenstelling van een stad aflezen aan de quipu (eerste touwtje het aantal mannen, daarna de vrouwen, dan de lama’s, etc.)   Belangrijker nog was echter het feit dat de verschillende touwtjes in een hierarchische structuur aan elkaar geknoopt konden worden zodat aggregatie van gegevens mogelijk werd. De belastinginkomsten uit een aantal dorpen werden op die manier bijelkaar opgeteld, zodat de ambtenaar die verantwoordelijk was voor de belastinginning in een provincie zijn gegevens kon bijhouden en overleggen aan zijn superieuren.

 

 Men moet de quipu zien als het opslagmedium in onze administratieve processen. De knopen werden meestal vast aangetrokken, zodat de gegevensopslag voor langere tijd was gegarandeerd. De rekenkundige bewerkingen werden verricht met een telraam met maiskorrels. In moderne computerterminologie spreken we dan van de centrale verwerkingseenheid. Over de communicatie heb ik in een vorig bericht al iets verteld. Dat was zonder twijfel de achilleshiel van onze ICT. Hoewel wij de diepste Andesravijnen en de meest woeste wateren met hangbruggen konden overspannen bleef menselijke zwakte bij onze boodschappers ons communicatiesysteem parten spelen. Dat neemt niet weg dat wij ons daarmee wel hebben bekwaamd in het onderdeel van de estafette in de atletiek. Het is alleen zuur voor ons dat alle estafettenummers in de wedstrijdsport worden gelopen op een vlak parcours. 

Ons wegen- en padenstelsel was voor die tijd zeer geavanceerd (weliswaar niet overal verlicht). Wat mij persoonlijk wel steekt is dat iedereen het verhaal kent van de eerste Marathonloper in het oude Griekenland, maar dat niemand ooit heeft gehoord van “El Condor”, de boodschapper uit mijn rijk die de afstand tussen Machu Picchu en Ollantaytambo aflegde in minder dan 4 uur tijd. Vijfenveertig procent van dit traject ligt op een hoogte van meer dan 3500 meter. Maar jullie zullen wel met de tegenwerping komen dat deze prestatie niet telt omdat hij een hoogte stage heeft gevolgd. Kan ook moeilijk anders in Peru, zou ik zeggen.

Ik heb ook reeds melding gemaakt van het optreden van groepen rebellen en opstandelingen. In de tijd dat onze paden nog niet verlicht waren waren ze lastig maar niet extremistisch. Dat veranderde na de elektrificatie van ons wegen en padenstelsel. Een zeer gewelddadig voorbeeld van een dergelijke groep heeft zijn naam aan deze verlichting ontleend. Dat brengt mij tot een politieke stellingname. Bedoelde terroristische organisatie heeft zich wel eens beroepen op een soort Marxisme met Inca-mystiek. Ook een andere groep die, Viracocha betere het, de heldennaam van ‘Tupac Amaru’ misbruikt bedient zich van dit soort onzin. Wij streefden naar een rechtvaardige samenleving, maar van Marx hadden we nog nooit gehoord.

Achter mij hoor ik nu een enorm kabaal. Een mannetjes lama heeft een vicogne wijfje bestegen en bedrijft nu de geslachtsdaad met haar. Dit gedrag dient geen enkel voortplantingsdoel, het gaat deze dieren alleen maar om de seks. Ik ben oud en wijs genoeg om daar geen moreel oordeel over te vellen, maar het zou misschien wel wat minder luidruchtig kunnen.    

Inca Athahualpa